El Terror - Dan Simmons

reseña da novela "El Terror", Dan Simmons.

Written by XoseM December 1, 2018

Terror simmons.jpg
By Source, Fair use, Link

Contexto histórico

Ao inicio do século XIX Gran Bretaña era o Imperio militar e comercial máis importante do mundo. Estaba fundamentado no control das rutas comerciais procedentes das súas colonias desde onde a través de man de obra esclava extraía materias primas para a nacente industria. O modelo económico capitalista permitía financiar ao exército -mellor dito, a Armada- e explotar os recursos conquistados en réxime de monopolio. Un círculo virtuoso dos de toda a vida.

A expedición

En este contexto enmárcanse as viaxes de exploración que desde o século XV iniciaron portugueses, neerlandeses, españois, ... e ingleses. Todos en busca de optimizar a extracción de materias primas e o comercio a través da exclusiva de rutas marítimas.

No século XVIII-XIX, axudada principalmente pola tecnoloxía das máquinas de vapor incorporadas aos navíos, puidose intentar abrir novas rutas viaxando preto dos polos do planeta (menor distancia lineal).

Entre esas rutas estaba o Paso do Noroeste, comunicar os oceanos Atlántico e Pacífico a través do norte de Canadá.

Northwest passage.jpg
Public Domain, Link

Gran Bretaña liderou durante décadas a Exploración Ártica (en ambos polos en realidade), e unha das expedicións máis famosas (quizáis polo desenlace) foi a de Sir John Franklin.

Franklin's-Lost-Expedition.png
By Hans van der Maarel - Previously unpublished. Provided by author to me for uploading on his behalf., CC BY-SA 4.0, Link

En esta expedición se fundamenta o desenvolvemento da novela, dramatiza a abundante documentación dispoñible e incorpora elementos de fantasía e terror a trama.

Trama

Desde os preparativos e inicio da viaxe, contextualizando a mesma, o autor presenta cada capítulo desde o punto de vista de un dos personaxes principais.

Sexan os capitáns do Erebus e Terror (míticos barcos da exploración marítima), os médicos da expedición, varios suboficiais ou mariñeiros, somos introducidos tanto as dificultades e miserias inherentes a este tipo de viaxes (e asumidos estoicamente como inevitables) como aos elementos fantántiscos introducidos polo autor. Finalmente, explícanos de xeito alegórico (de forma poética e fermosa) a natureza do Ser do Xeo, que durante a novela eleva a nivéis altamente dramáticos o medo e desesperación das tripulacións dos navíos atrapados na banquisa de xeo durante dous invernos árticos.

As tripulacións vense ao fin forzadas a intentar salvarse fuxindo da súa trampa de xeo e tamén do Ser do Xeo. Ambos parecen competir nunha carreira por ser máis mortíferos.

O frío e a fame, descritos con profusión, semellan metérseche dentro polo xeito intenso en que están descritos. Si en Meridiano de sangre de C. McCarthy, o deserto era un protagonista máis, aquí natureza exprésase a través do inclemente que se mostran o mar xeado, o vento e o frío.

Durante tres anos de penurias son cazados por un ser do xeo e asasinados pola fame e o frío.

Se había reconciliado de tal manera con la certeza de su propia muerte en los días o las semanas venideros que hasta el pensamiento de la posible salvación era casi doloroso.

Desenlace

A historia real da Expedición perdida de Franklin non remata ben para os personaxes (non descubro nada aquí) e a novela non se desvía do fatídico destino.

Mais o autor aproveita os capítulos finais cambiando totalmente o tono e facendo, na miña opinión, unha defensa e alegato a favor do debido respeto que merecen a natureza e os pobos que de xeito ancestral a habitan. A primeira da forma a cosmoloxía e a cultura que os pobos constrúen durante xeracións. Este coñecemento non só nos achega un respeto polo entorno, se non que en si mesmo é ferramenta de supervivencia. Sexa un mar xeado, un deserto, unha montaña, un val, ... alí hai persoas que aprenderon e se adaptaron. Este final tórnase poético realmente, os personaxes e monstruos atopan o seu lugar neste mundo.

Ligazóns

Visita The Terror, na wikipedia en inglés pois está chea de ligazóns interesantes.

Pode resultar interesante para entender o contexto da expedición polar El peor viaje del mundo. Situada cincuenta anos máis tarde na Antártida, pero ilustrativa do espíritu competitivo da empresa.


Non coñecía a Dan Simmons, e resulta que ten moita máis fama e recoñecemento pola súa serie de novelas de ciencia ficción Hyperion.

This article is under the CC-BY-SA license.

XoseM

Feeding the fediverse here. About: xmgz.eu

Login or use your Fediverse account to interact with this article

Comments

No comments yet. Be the first to react!